Indringend Cabaret grijpt publiek bij de lurven

Recensie door Reineke de Vries

De musicalklassieker 'Cabaret' is weer in Nederland te zien. Deze versie van De Graaf & Cornelissen Producties is allesbehalve een visueel spektakel of zo maar een luchtig avondje amusement. In de regie van Paul van Ewijk is ‘Cabaret’ een prachtige en indringende voorstelling, die de toeschouwer bij zijn lurven grijpt en niet meer loslaat.

Rode lichten, pluche en wulpse dames in jarretels. Dit is de Berlijnse Kit Kat Klub. Het is eind jaren dertig en Duitsland verkeert in grote crisis. De recessie maakte het land straatarm en het duurt niet lang voor Hitler de macht zal overnemen. Maar in de beruchte Kit Kat Klub danst en drinkt men als nooit te voren. Het is een wereld waarin problemen even niet lijken te bestaan. Hier werkt ook verleidelijke nachtclubzangers Sally Bowles (Ellen Evers). Op een avond komt ze de Amerikaanse schrijver Clifford Bradshaw (Dick Cohen) tegen, die zojuist is aangekomen in Berlijn. Ze trekt nog diezelfde dag bij hem in.

De eerste helft van de ‘Cabaret’ is vrij luchtig en opgewekt. De verwikkelingen tussen Sally en Clifford worden afgewisseld met sketches uit de Kit Kat Klub. De sfeer in de tweede akte daarentegen is veel drukkender en grimmiger. Het nationaalsocialisme sijpelt langzaam het alledaagse leven binnen. De gevolgen daarvan worden geraffineerd verbeeld in de relatie tussen hospita Fräulein Schneider (Pamela Teves) en de joodse fruitverkoper Herr Schultz (Johnny Kraaijkamp).
De verhouding tussen die twee begint onschuldig genoeg met een wat onnozele verleidingsscène. Als kort daarna het huwelijk wordt aangekondigd, is de vreugde groot. Maar die bekoelt al tijdens het verlovingsfeest. Wanneer een kennis binnenstapt met hakenkruis om zijn arm, dringt het nazisme zich confronterend op. Niet lang daarna zingen alle feestgangers luidkeels Der Morgige Tag ist mein, een lied dat voortdurend door de voorstelling heen resoneert, en de opkomst van het fascisme symboliseert. Teves speelt de rol van Fräulein Schneider met bezieling. Ze ontroert als ze haar zorgen bezingt in het nummer Wat zou u doen?
De nationaalsocialistische ideeën vinden ook hun weerslag in de Kit Kat Klub. Daar vertolken de nachtclubzangeressen niet langer hun speelse, erotisch geladen liedjes maar brengen al marcherend de Hitlergroet. De nummers in de club worden aan elkaar gepraat door de Master of Ceremonies, een rol van Sven Ratzke. Hij zet die voortreffelijk neer: excentriek, ongrijpbaar en provocerend. Overtuigend is ook Ellen Evers in de rol van Sally Bowles. Soms zingt ze klein en aangrijpend, zoals in het nummer Dit keer, dan weer verleidelijk en fel.
Deze reismusical van regisseur Van Ewijk en choreograaf Barrie Stevens kan het stellen zonder speciale lichteffecten, grootse changementen of opvallende decorstukken. Dat levert een buitengewoon geëngageerde versie van deze Broadway-hit op, waarin de spanning en beklemming van de tijdsgeest genadeloos en indringend worden weergeven. In deze productie laat de cast zien, dat een musical veel meer kan zijn dan een avond onbezorgd entertainment. Dit ‘Cabaret’ houdt het publiek op het puntje van de stoel, en stuurt het na afloop onverwacht aangedaan en een bijzondere ervaring rijker naar huis.

Gezien:
‘Cabaret’, De Graaf & Cornellssen Producties
12 oktober 2008, Parktheater, Eindhoven
Cabaret is nog tot 1 maart in de Nederlandse theaters te zien.